ADAÇAYI

ADAÇAYI

Beyin fonksiyonlarını güçlendiren en etkili bitkilerden biri olan adaçayı, vücuttaki iltihabı giderir, bağışıklık sistemini güçlendirir ve kronik hastalıkları önler. Sindirimi düzenleyen, kemikleri güçlendiren bu bitkinin sağlığa birçok faydaları vardır.

Adaçayı Nedir?

Bilimsel adı salvia officinalis olan adaçayının anavatanı Akdeniz’dir. Adı Latince “kurtarılmak için” anlamına gelen “salvere” kelimesinden gelir. Grimsi yeşil yaprakları olan bu bitkinin 900’den fazla türü vardır. Binlerce yıldır kullanılan bu bitki, geçmişte yılan ve böcek ısırıklarının tedavisinde, şeytani ve kötü ruhları uzaklaştırmak ve doğurganlığı arttırmak için kullanılmıştır.

Çin’de ve Avrupa’da hastalıkların tedavisinde kullanılan bu bitki Ağustos ayında mavi, pembe, beyaz çiçekler açar. Odunsu bir bitki olan adaçayının keskin bir kokusu ve yoğun bir aroması vardır. Kendine özgü aromasından dolayı sabunlarda ve kozmetik ürünlerde de sık kullanılan bir bitkidir. Tıbbi amaçlar için kullanımında çayı demlenip tüketilir. Özellikle hafıza problemlerinin giderilmesinde ve beynin bilişsel faaliyetlerinin arttırılmasında ise adaçayı yağı kullanılır.

Adaçayının Türleri

Misk adaçayı: Güçlü aromaya sahip yaprakları vardır. Genellikle boğaz enfeksiyonlarının tedavisinde ve parfüm yapımında kullanılır.

Üç yapraklı adaçayı: Bodur çalılar şeklinde yetişen, damarlı yaprakları olan bu türü Akdeniz bölgesinde ve Türkiye’de yaygındır. Çayı demlenerek tüketilir.

Ananas Adaçayı: Bu türün yaprakları içeceklere ve tatlılara eklenerek taze olarak tüketilir.

Mavi adaçayı: Anavatanı Meksika olan adaçayının bu türü mavi çiçekler açar. Bitkisel ilaç yapımında kullanılır.

Adaçayının Besin Değerleri

Vitaminler ve mineraller açısından oldukça zengin bir bitki olan adaçayının bir çay kaşığında bulunan besin değerleri şunlardır:

* 2 kalori

* 3 gr magnezyum

* 1 gr fosfor

* 7 gr potasyum

* 2 mcg folik asit

* 24 mcg beta-karoten

* 41 IU A vitamini

* 12 mcg K vitamini

Adaçayının Sağlığa Faydaları

Adaçayının içindeki kimyasal bileşenler iltihap giderici özelliktedir. Antioksidan bileşenler içeren ve antiseptik bir bitki olan adaçayının yapılan araştırmalarla da kanıtlanmış sağlığı birçok faydası vardır. Vücudumuzda “serbest radikaller” olarak bilinen maddeler, hücrelerin bozulmasına ve ölmesine yol açar. Adaçayının bileşenlerinde bulunan antioksidanlar, serbest radikalleri etkisiz hale getirerek bağışıklık sistemini güçlendirir ve hastalıklara karşı vücudumuzu korur.

Hafızayı güçlendirir.

Adaçayında, beyin hücreleri ve beynin bilişsel faaliyetlerini güçlendiren aktif bileşenler vardır. Bu bileşenler, hafızayı, konsantrasyonu, öğrenme becerilerini ve beynin bilişsel faaliyetlerini güçlendirir.

2017 yılında yayınlanmış bir çalışmada Alzheimer hastaları üzerinde yapılmış araştırmalarda adaçayının etkili sonuç verdiğinden bahsedilir. Adaçayının tek bir kullanımının bile hafızayı güçlendirdiği görülmüştür. (1)

Kolesterolü ve kandaki şeker oranı düşürür.

Yapılan bir çalışmada yüksek kolesterolü olan 40 şeker hastasına 3 ay boyunca adaçayı yaprakları özü verilmiştir. Çalışmanın sonunda hastaların kolesterolünün ve kandaki şeker oranının düştüğü görülmüştür. (2)

Başka bir çalışmada 80 tip 2 diyabet hastasına adaçayı verildikten 2 saat sonra kan şekeri seviyelerinde belirgin bir düşüş gözlenmiştir. (3)

İltihabı giderir.

Adaçayının kimyasal bileşenleri iltihap giderici özelliktedir. Özellikle ağız içi enfeksiyonlarında ve diş eti iltihaplanmasında etkilidir. 2017 yılında yayınlanmış bir çalışmada ağız ülseri ve diş eti iltihabı olan 30 hastadan kurutulmuş ve küçük parçalara ayrılmış adaçayını 20 dakika kaynamış suda beklettikten sonra 6 gün boyunca ağızlarını bu suyla çalkalamaları istenmiş, 6 günün sonunda durumlarında belirgin bir iyileşme görülmüştür. (4)

Bağışıklık sistemini güçlendirir.

Antimikrobik özelliklere sahip olan adaçayı, vücuttaki zararlı bakterileri ve enfeksiyonları giderir. Vücuttaki zararlı organizmaları etkisiz hale getiren bu bitki, bağışıklık sistemini güçlendiren en etkili bitkilerden biridir.

Kemikleri güçlendirir.

Adaçayı kemiklerin sağlığı için en önemli vitaminlerden biri olan K vitamini içerir. Yüksek oranda K vitamini içeren adaçayı, kemikleri ve dişleri güçlendirir, kemik erimesi hastalığı olan osteoporoz hastalığının semptomlarını giderir, kemik erimesini önler. Salatalara taze yaprakları eklenerek her gün tüketilen adaçayı, günlük K vitamini ihtiyacımızın %27’sini karşılamaktadır.

Deri hastalıklarına iyi gelir.

Adaçayı, egzama, sedef ve akne problemlerinin semptomlarını hafifletir. Deri problemleri için bitkinin yaprakları kaynamış suyun içinde 5 dakika demlendikten sonra derinin üzerinde birkaç dakika bekletilir. Düzenli olarak kullanıldığında cildi rahatlatır, kaşıntıları ve kızarıklıkları giderir.