Eğir Otu ve Faydaları

Eğir Otu ve Faydaları

Bilimsel adı acorus calamus olan, hazanbel adıyla da bilinen eğir otu bitkisi, geleneksel Ayurveda ve Çin tıbbında ilaç olarak kullanılan, aynı zamanda yemeklere baharat olarak da katılan aromatik bir bitkidir. Yüksek oranda potasyum ve fosfor içerir. Son yıllarda yapılan çalışmalara göre sinirsel ağrıların tedavisinde oldukça etkilidir. Çiçekleri egzama, romatizma, böbrek ve karaciğer rahatsızlıklarında kullanılır. Birçok faydaları olan bu bitkinin Amerika’da 1968 yılında gıda ve ilaç kurumu tarafından yemeklerde ve hazır yiyeceklerde kullanılması yasaklanmıştır. Bunun nedeni eğir otunun bazı türlerinde beta-asorene denilen bir maddenin fazla bulunmasıdır. Bu madde, özellikle bitkinin yağında fazla oranda bulunmaktadır. Amerika’da yapılan laboratuvar deneylerinde farelere yüksek oranda eğir otu yağı verildiğinde kanser tümörleri oluşturduğu görülmüştür. Bu yüzden yağının veya özütünün yüksek oranda kullanılmaması gerekir.

Eğir Kökü Nedir?

Eğir otu, aktarlarda genellikle eğir kökü olarak bilinir. Eğir otu, otsu, çok yıllık, kamışa benzeyen, sulu ve nemli bölgelerde yetişen bir bitkidir. Baharatlı ve keskin bir kokusu vardır. Dip kısımları pembe ve kırmızımsı, parlak yeşil, uzun, kılıca benzeyen yaprakları vardır. Sap kısımları üç köşelidir. Nisan ve temmuz ayları arasında sarı renkte çiçekler açar.

Eğir otu daha çok bataklıklarda ve çayırlık alanlarda, dere ve göl kenarlarında, Hindistan, Orta Asya, güney Sibirya, Japonya, Çin, Avrupa ve Kuzey Amerika’da yetişir. Dünyanın en kaliteli eğir otunun İran ve Doğu Hindistan’da yetiştiği söylenir. Tıbbi tedavi amacıyla kullanılan bitkinin kök sapları baharın başında veya ekim-kasım aylarında toplanır, topraktan temizlendikten sonra güneş gören, sıcak odalarda serilerek kurutulur. Genellikle alkol veya suyla seyreltilerek kullanılır.

Eğir Kökünün Faydaları

Hazanbel kökü olarak da bilinen eğir kökü, Ayurveda tıbbında genellikle hafızayı ve bilişsel yeteneği, sesi, ruhsal yetenekleri güçlendirmek için kullanılır. Etkileri beyinde, ses tellerinde, midede, akciğerlerde, karaciğerde ve rahimde görülür. Bu yüzden bu organlarla ilişkili hastalıkların tedavisinde kullanılır.

Doğal bir haşere kovucudur.

Eğir otunun yaprakları veya kökünden elde edilen eğir otu tozu evin giriş kısımlarına, pervazlara serpilerek böceklerin, pirelerin ve uçan haşerelerin uzaklaştırılmasında kullanılır. Aynı zamanda spiritüel inanışlarda eğir otunun kötü ruhları ve kötü enerjiyi uzaklaştırdığına inanılır.

Sindirim sistemini güçlendirir.

Eğir kökü fazla tüketildiğinde kusturucu, az tüketildiğinde gaz gidericidir. Bitkinin kurutulmuş kökleri ağızda çiğnendiğinde kronik gaz problemini ve sancıları giderir. Geçmişte üzeri şekerle kaplanarak hazımsızlık, mide ekşimesi ve mide yanmasının giderilmesi için tüketilen bu bitki batıda en çok sindirim sistemi problemlerinin, mide kramplarının ve bağırsak sancılarının giderilmesinde kullanılır. Vücuttaki gazların dışarıya atılmasında etkili olan eğir kökü Hindistan’da özellikle çocuklara bağırsak rahatsızlıklarının tedavisi için verilir.

1898 yılında yayınlanan King’s American Dispensatory kitabında sindirim organlarının güçlendirilmesi için eğir otu kökü tavsiye edilmiştir. (1) 1911 basımlı İngiliz İlaç Kodeksi (The British Pharmaceutical Codex) kitabında zararlı bakterilerin yol açtığı şişkinliğin ve gazın giderilmesinde kullanıldığına değinilmiş, bitkinin mikrop öldürücü etkisinden bahsedilmiştir. Ayrıca bu kitapta eğir otunun iştahı açtığı ve sindirime faydalı olduğu da belirtilmektedir. (2)

Çocuklarda kolik hastalığının tedavisinde kullanılır.

Eğir kökü Hindistan’da kutsal olduğuna inanılan şifalı bir bitkidir. Hindistan’ın Kerala bölgesinde bal ile karıştırılıp macun haline getirildikten sonra yeni doğan çocukların diline sürülür. Çocuklara bal ile karıştırılıp verildiğinde kolik adı verilen bağırsak sancılarını giderir.

Çocuklarda ishali giderir.

Hindistan’da bebeklerde ishal tedavisinde kullanılır. Çocuklarda mide ve karın ağrısını giderir. Ayrıca bağırsak kurtlarının tedavisinde de etkilidir.

Eğir Kökünün Diğer Faydaları

* Soğuk algınlığına ve solunum yolu enfeksiyonlarına iyi gelir.

* Merkezi sinir sistemini güçlendirir.

* Ayurveda tıbbında epilepsi gibi psikosomatik rahatsızlıklarda kullanılır.

* Yılın zehrini etkisiz hale getiren ilaçların yapımında kullanılır.

* Kokusu, böcek ve sinekleri ortamdan uzaklaştırır.

* Merhem haline getirilip deriye sürülerek romatoid artrit, osteoartrit ve felç tedavisinde kullanılır.