Itır Yağı (Sardunya Yağı)

Itır Yağı (Sardunya Yağı)

Sağlığımıza birçok faydaları olan ıtır yağı, ülkemizde pek bilinmese de aromaterapide en çok kullanılan yağlardan biridir. Holistik şifacılıkta fiziksel, duygusal ve zihinsel sağlığın geliştirilmesi için kullanılır.

Itır yağı, eski Mısır’da kadınların ışıltılı, sağlıklı ve güzel bir cilt için kullandıkları bir yağ idi. Günümüzde ise akneyi gidermek, vücuttaki iltihabı kurutmak, stres ve kaygıyı azaltmak ve hormonları dengelemek için kullanılmaktadır. Kokusu rahatlatır, karamsarlığı giderir, insanı duygusal olarak güçlendirir.

Itır Yağı Nedir?

Itır çiçeği yağı olarak da satılan “ıtır yağı”, sardunya yağı olarak da bilinir. Itır çiçeğinin bilimsel adı, pelargonium graveolens’dir. Yaklaşık olarak 280 adet türü vardır.

Itır yağı, ıtır bitkisinin dalları, yaprakları ve çiçeklerinden elde edilir. Zehirsizdir ve alerjik değildir. Hassas kişilerce bile kullanılabilmektedir. Başarılı bir antidepresan olan ıtır yağı, aynı zamanda güçlü bir antiseptiktir; yaraların ve kesiklerin hızla iyileşmesini sağlar.

Itır yağı, cilt problemlerinde kullanılabilecek en iyi yağlardan biridir. Özellikle egzama ve deri iltihabı tedavisinde oldukça başarılıdır.

Piyasada ıtır yağı veya ıtır çiçeği yağı olarak satılan bu iki yağ, bitkinin farklı türlerine ait olabilmektedir. Ancak iki yağ da yaklaşık olarak aynı kimyasal bileşenleri içerir.

“Itır yağı” veya “sardunya yağı” adı altında satılan yağlar, Mısır, Çin, Fas, Kırım, Ukrayna, Gürcistan, Hindistan ve Güney Afrika’da, özellikle aromatik yağ üretimi için yetiştirilen ıtır bitkilerinden elde edilen yağlardır. Bu ülkelerin dışında İtalya ve Fransa’da da az da olsa üretimi yapılmaktadır. (1)

“Itır çiçeği yağı” adı altında satılan yağlar ise ıtır çiçeğinden geleneksel yöntemlerle elde edilen yağlardır. Elde etmesi zahmetli olduğu için “Itır yağı” olarak satılan yağlardan daha pahalıdır.

Itır yağının temel bileşenleri, ögenol, geranik, sitronelol, geraniyol, linalol, sitronelilformat, sitral, mirtenol, terpineol, methone ve sabinendir. (2)

Itır Yağının Faydaları

1. Kırışıklıkları giderir.

Yaşlanma etkilerini hafifleten etkili bir aromatik yağdır. En çok kırışıklıkların tedavisinde ve kuru ciltlerde nemlendirici olarak kullanılır. Aynı zamanda derideki mikropların öldürülmesinde etkilidir. (3)

2. Kas ağrılarını giderir.

Kaslara masaj yapılarak sürüldüğünde kramp ve ağrıları giderir. (4)

Bunun için 1 yemek kaşığı zeytinyağına 5 damla ıtır yağı karıştırılarak ağrıyan bölgeye sürülür.

3. Enfeksiyonu giderir.

1996 yılında Microbios dergisinde yayınlanan ve aromatik yağlar üzerine yapılan çalışmada enfeksiyonu gideren yağlardan biri de ıtır yağıdır. Bu araştırmada ıtır yağının 15 zararlı bakteri türünü ve 12 mantar türünü yok ettiği kanıtlanmıştır. (5)

Yara ve kesiklerde yaranın enfeksiyon kapmasını önlemek için zeytinyağına 2 damla ıtır yağı karıştırılır ve iyileşinceye kadar günde 2 kez yaranın üzerine sürülür. (6)

4. İdrar söktürür.

Güçlü bir idrar söktürücüdür. Bu sayede vücuttan toksinlerin atılmasına yardımcı olur.

5. Doğal bir parfümdür.

Itır yağının kokusu vücutta uzun süre kalır, vücudun saatlerce taze ve güzel kokmasını sağlar. Antibakteriyel özelliğinden dolayı vücuttaki kötü bakterileri elimine ederek ter kokusunu önler.

Itır yağını parfüm olarak kullanmak için bir sprey şişesine 5 yemekkaşığı su ile 5 damla ıtır yağı konur, vücuda, özellikle koltukaltlarına sıkılır.

6. Alzheimer hastalığını ve bunamayı önler.

2010 yılında yayınlanan bir çalışmada ıtır yağının sinir iltihabını önlediği keşfedilmiştir.

Sinir hücrelerinin kaybıyla ortaya çıkan Alzheimer, beyindeki bağışıklık hücreleri olan mikrogliyal hücrelerinin aktif hale gelmesi sonucu oluşur.  Aktif hale gelen mikrogliyal hücreleri, sinir hücrelerinin iltihaplanmasına ve ölümüne yol açan başlıca madde olan nitrik oksit salgılamaya başlar. 2010 yılında yayınlanan çalışmada, yüksek yoğunlukta saf ıtır yağının mikrogliyal hücrelerinin nitrik oksit salgılamasını engellediği görülmüştür.  Bu yüzden ıtır yağı, sinir hücrelerinin ölümüyle meydana gelen Alzheimer ve bunama gibi hastalıkların önlenmesinde etkili bir çözümdür. (7)

7. Cildi güzelleştirir.

Güçlü bir antibakteriyel ve iltihap öldürücü bir yağ olan ıtır yağı, ciltteki iltihabı giderir, akne tedavisine yardımcı olur, cilt hastalıklarına iyi gelir.

Akne tedavisi ve cilt bakımı için bir çay kaşığı hindistancevizi yağı ile 5 damla ıtır yağı karıştırılır. Sabah akşam temizlenmiş yüze masaj yapılarak sürülür.

Cilt güzelliği için gündüz bakım kremlerine veya duş jeline 2 damla eklenir.

8. Solunum yolları enfeksiyonunun tedavisine yardımcı olur.

2013 yılında yayınlanan bir çalışmada ıtır yağıyla ilgili o tarihe kadar yapılan araştırmalar incelenmiş, ıtır yağının çocuklarda ve yetişkinlerde soğuk algınlığı, sinüzit, bronşit gibi solunum yolları hastalıklarının semptomlarını giderdiği tespit edilmiştir. (8)

Solunum yolları hastalıklarının tedavisi için buhar makinesine birkaç damla damlatılarak kokusundan istifade edilir, boğaz ve burun delikleri birkaç damla ıtır yağıyla ovulur.

9. Sinirsel ağrıları yatıştırır.

Vücuda sürüldüğünde sinir ağrılarını giderir. Güçlü bir ağrı kesicidir.

2003 yılında The American Journal of Medicine dergisinde yayınlanan çalışmada sinirsel ağrıları olan hastalar 5 gruba ayrılmış, ilk gruba %100 ıtır yağı, 2. gruba %50 konsantre ıtır yağı, 3. gruba %10 konsantre ıtır yağı, 4. gruba placebo olarak mineral yağı, 5. gruba ise ağrıkesici “capsaicin” maddesi sürülmüştür. Araştırmanın sonuçlarına göre ıtır yağının sinir ağrılarını dakikalar içinde giderdiği ve güçlü bir ağrıkesici olduğu görülmüştür. (9)

10. Anksiyete ve depresyon tedavisinde faydalıdır.

Itır yağının kokusu hormonları dengeleyerek sinirleri yatıştırır, kaygıyı giderir. Depresyonun tedavisinde çok faydalıdır.

2015 yılında yayınlanan, hamile kadınlar üzerinde yapılan bir çalışmada hamilelik boyunca yaşanan kaygıları azalttığı görülmüştür. İran’da bir hastanede 100 kadın üzerinde yapılan bu çalışmada kadınlara ıtır yağı koklatılmış, kaygıyı gidermesinin yanı sıra kadınlarda yüksek kan basıncını düşürdüğü de tespit edilmiştir. (10)